International Egodocumental Network Seminar 2/2026

W imieniu Zespołu Badań Egodokumentalnych mamy przyjemność zaprosić na International Egodocumental Network Seminar 2/2026, który odbędzie się dnia 12 listopada o godzinie 18.30. 

Seminarium odbędzie się w formie zdalnej za pośrednictwem platformy MS Teams. W celu otrzymania linku prosimy o wiadomość na adres e-mail egodokumenty@umk.pl.

Podczas seminarium wykład pt. „Kiedy jedli, to płakali”. Wątki egodokumentalne w pismach kulinarnych Édouarda de Pomiane’a (1875–1964) wygłosi kierownik naszej katedry prof. Jarosław Dumanowski. Spotkanie odbędzie się w języku angielskim.

Abstrat wystąpienia: 

Wystąpienie dotyczy piśmiennictwa kulinarnego jako formy przekazu dokumentalnego na przykładzie twórczości Edwarda Pożerskiego. Znany jako Édouard de Pomiane, był fizjologiem jedzenia, lekarzem, jednym z prekursorów i propagatorów bezpieczeństwa żywności. Jako profesor Instytutu Pasteura w Paryżu i autor książek o zdrowym jedzeniu, w latach dwudziestych XX w. stał się żywieniowym autorytetem. We Francji i na świecie zasłynął przede wszystkim jako autor książek kucharskich i programów kulinarnych w radiu. Był pierwszym celebrytą kulinarnym epoki mass mediów, zdążył nawet wystąpić w raczkującej dopiero telewizji. Był współpracownikiem Le Figaro i Elle, wcześniejszego Pour Elle, La Cuisine et Vins de France i wielu innych wydawnictw popularnych. Występował w reklamach żywności, wygłaszał tłumnie odwiedzane wykłady, prowadził kursy kulinarne. Propagował używanie gazu w kuchni, stworzył teorię gastrotechnie, łączącą naukę i sztukę (był też malarzem i muzykiem!).

Urodzony już w Paryżu w rodzinie powstańców styczniowych, uczył się w szkole polskiej i obracał się w środowiskach polskiej emigracji, nie znając początkowo francuskiego. Polska była dla niego wspaniałym, nieznanym i idealizowanym miejscem. Ojczyznę poznawał głównie przez kuchnię: uroczyste obiady organizowane przez jego ojca. Ich uczestnicy, jedząc polskie potrawy, często płakali, wspominając smaki dzieciństwa i utraconą ojczyznę. Te i inne polskie motywy kulinarne przewijają się w całej jego twórczości, zajmując szczególne miejsce w książce o kuchni żydowskiej i o kuchni polskiej widzianej z Paryża. Był też autorem dwóch publikacji wspomnień o szkole polskiej w Paryżu i swoim dzieciństwie oraz pracy w Instytucie Pasteura.

Najciekawsze i najbardziej niezwykłe wydają się jednak wątki wspomnieniowe rozsiane na kartach jego książek, podejmowane w audycjach kulinarnych i licznych artykułach. Możemy się w nich dopatrzyć formy niezwykłej, kulinarnej pamięci, czegoś, co uczonego i celebrytę ukształtowało na całe życie. Były to jednak także elementy przemyślanej autokreacji, widocznej także w jego samej sylwetce, propagowanym na zdjęciach wizerunku, reklamach różnych produktów i broszurkach o bananach, termomiksie, kostkach rosołowych czy orzeszkach ziemnych.